Vấn đề tôn giáo trong cách mạng Việt Nam, lý luận và thực tiễn
Tác giả: GS.TS. Đỗ Quang Hưng
Nxb. Lý luận Chính trị (tái bản lần thứ 2, có sửa chữa, bổ sung) năm 2008. Sách gồm 4 phần, 447 trang, (khổ16 x24cm).
Tôn giáo là một vấn đề phức tạp, nhưng rất quan trọng trong quá trình cách mạng Việt Nam. Vì vậy, từ lâu chưa có một cuốn sách viết về quá trình tư duy lý luận của Đảng ta về vấn đề tôn giáo. Đảng ta đã có biết bao kinh nghiệm độc lập, sáng tạo trong cách mạng dân tộc – dân chủ cũng như trong cách mạng xã hội chủ nghĩa và điều đó soi đường cho dân tộc ta đi hết thắng lợi này đến thắng lợi khác. Song, việc tổng kết lại – dù là bước đầu – những vấn đề lý luận về tôn giáo lại chưa có công trình chuyên biệt nào.
Nhằm góp phần nhỏ vào việc triển khai Nghị quyết Trung ương bảy khoá IX của Đảng “Tổng kết việc thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng về công tác tôn giáo, tăng cường nghiên cứu cơ bản, tổng kết thực tiễn, góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho việc xây dựng và thực hiện các chủ trương, chính sách trước mắt và lâu dài đối với tôn giáo. Tác giả Đỗ Quang Hưng đã hệ thống lại những đường nét chủ yếu của vấn đề lý luận và thực tiễn trong công tác tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta từ năm 1920 đến nay. Hy vọng cuốn sách sẽ phục vụ đông đảo bạn đọc, giới nghiên cứu cũng như cán bộ làm công tác giảng dạy, đào tạo và quản lý công tác tôn giáo.
Cuốn sách có mục tiêu như sau:
Ảnh hưởng của Chủ nghĩa Mác Lênin đối với nhận thức lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam về tôn giáo và đặc biệt nêu được nội, dung, vai trò tư tưởng của Hồ Chí Minh về tôn giáo.
Quá trình phát sinh, phát triển tư duy lý luận của Đảng ta về tôn giáo và vấn đề tôn giáo.
Quá trình Đảng và Nhà nước ta đã xây dựng, phát triển và hoàn thiện đường lối, chính sách tôn giáo ngày càng đúng đắn, hiệu quả qua các giai đoạn lịch sử, chủ yếu từ sau cách mạng tháng Tám 1945 đến nay.Về lịch sử nhận thức vấn đề tôn giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam, cuốn sách đi từ những hiểu biết ban đầu về tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo và những đóng góp của Người trong ứng xử với tôn giáo và luật pháp tôn giáo đến việc phát hiện những nhân vật như Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ, Trần Đình Long (giai đoạn 1937 – 1939); Trường Chinh (giai đoạn 1945 – 1950) với những luận điểm độc đáo của họ, góp phần khẳng định tư tưởng Hồ Chí Minh trong lý luận và thực tiễn. Đồng thời cuốn sách cũng trình bày về quá trình hình thành và phát triển hệ thống quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam trước và sau khi đổi mới đường lối, chính sách tôn giáo cuối năm 1990, trong đó có sự đóng góp to lớn của Tổng Bí thư Lê Duẩn, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, các đồng chí lãnh đạo khác như Phạm Văn Đồng, Hoàng Quốc Việt, Lê Thanh Nghị... Việc dừng lại ở vấn đề nhận thức như vậy rất có ý nghĩa, nó là cái gốc để giải quyết vấn các vấn đề khác.
Quá trình hình thành và phát triển của chính sách tôn giáo ở Việt Nam, nhất là phương diện quản lý nhà nước cũng được làm sáng rõ: từ sự sớm khẳng định mô hình Nhà nước theo thể chế thế tục về tôn giáo, các nguyên tắc cơ bản khi giải quyết vấn đề tôn giáo, cho đến xây dựng hệ thống luật pháp tôn giáo ở Việt Nam. Đồng thời, vạch ra những nét chủ yếu trong việc thực thi chính sách ấy ở thực tiễn đời sống các tôn giáo giai đoạn cách mạng dân tộc dân chủ cũng như cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Một cái nhìn khác cần nêu ra ở đây, là sự cung cấp và công bố một số tư liệu mới, quý hiếm. Rải rác trong toàn bộ công trình này, bạn đọc để ý, có thể nhặt ra được không ít những mãnh tư liệu như thế và hy vọng bạn đọc là nhà chuyên môn, càng có sự thích thú tương đồng với tác giả.
Tác giả: GS.TS. Đỗ Quang Hưng
