Tác giả: Trác Tân Bình - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tôn giáo thế giới thuộc Viện KHXH Trung Quốc.
Người dịch: Trần Nghĩa Phương
Nxb. Hà Nội ấn hành vào quý IV năm 2007. Sách gồm 624 trang, chia làm 4 phần.
Hai mươi năm qua, kể từ ngày thành lập Viện Nghiên cứu Tôn giáo đã triển khai nhiều đề tài điều tra cơ bản, đóng góp nhiều cứ liệu và luận cứ khoa học cho việc xây dựng đường lối chính sách về ttự do tín ngưỡng, tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta. Song về phương diện nghiên cứu lý luận cơ bản, có thể nói, chúng ta mới chỉ bước đi những bước ban đầu, con đường rất dài ở phía trước.
Để góp phần vào vấn đề này này, chúng tôi xin giới thiệu với các nhà nghiên cứu và bạn đọc cuốn “Lý giải tôn giáo” của giáo sư, tiến sĩ Trác Tân Bình, hiện là Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tôn giáo thế giới, thuộc Viện KHXH Trung Quốc.
“Lý giải tôn giáo” là sách tham khảo trong danh mục những sách bắt buộc phải đọc của nghiên cứu sinh Khoa Tôn giáo, Viện nghiên cứu sinh thuộc Viện KHXH Trung Quốc.
Tác giả đặc biệt chú trọng mô tả những hiện tượng biểu hiện bên ngoài của các tôn giáo, đồng thời đi sâu phân tích mổ xẻ kết cấu nội tại của chúng nhằm đạt đến sự lý giải chân thực thế giới tâm linh tôn giáo, qua đó làm nổi bật hết sức khách quan mới quan hệ gắn bó giữa tôn giáo và đời sống xã hội hiện thực của nhân loại. Vốn trí thức văn hoá chuyên sâu, trải rộng từ phương Đông sang phương Tây, với lối phân tích chặt chẽ, súc tích, với khối lượng tư liệu vô cùng phong phú của tác giả, tôn giáo hiện ra trước mắt chúng ta là một hiện tượng văn hoá xã hội cực kỳ phúc tạp, có thể nói là một thể văn hoá thống nhất nhiều tầng diện. Tôn giáo vừa có tính quần thể cộng đồng vừa có riêng tư cá nhân, vừa có dân tộc vừa có tính thế giới, vừa có có sở xã hội vừa có cơ sở tâm lý, vừa có tính duy lý vừa có tính tình cảm, vừa có niềm tin theo đuổi cái thiêng liêng cao cả lại vừa có sư suy tư nhu cầu cái thực tại trong cuộc sống nhân gian hiện thực này.
Phần IV của cuốn sách, phần nghiên cứu về Kitô giáo, từ trang 362 đến trang 590 trong nguyên tác. Trác Tân Bình một người sinh ra, lớn lên trong bầu không khí văn hoá Hoa Hạ, thấm đẫm hồn dân tộc Trung Hoa, ở tuổi trưởng thành lại được va đập, đào luyện trong môi trường văn hoá Kitô giáo, nền tảng văn minh phương Tây. Vốn hiểu rõ tôn giáo là thể chuyển tải linh hồn dân tộc và chất môi giới giao lưu văn hoá. Tác giả muốn bắc một nhịp cầu, vượt lên những ngăn cách hiểu lầm hằng trăm năm trước, để nối liền hai nền văn hoá kì vậy ấy. Ông giới thiệu Kitô giáo, văn hoá Kitô giáo với đồng bào mình, một phần năm nhân loại, và giới thiệu văn hoá Trung Hoa với toàn thể thế giới còn lại, trong tiến trình hội nhập văn hoá toàn cầu. Theo ông mỗi dân tộc khi đứng lên đi tìn con đường phất triển cho dân tộc mình, thì bao giừo cũng tìm về ngọn nguồn giá trị của dân tộc, khơi dậy sức mạnh tinh thần, thiêng liêng tiềm tàng ẩn chứa trong bản sắc văn hoá dân tộc, mà cái ngọn nguồn ấy thường thường lại chính là từ thế giới tinh thần tâm linh tôn giáo. Mỗi dân tộc đều có tín ngưỡng riêng của mình, giữa nhưng cái tín ngưỡng khác nhau ấy, trong thời đại hội nhập, toàn càu hoá hiện nay, cái quan trọng là có thái độ khoan dung cầu đồng tồn dị để giáo lưu và đối thoại.
Trong quá trình lý giải tôn giáo ông rất tâm đắc và nhiều lần nhắc đến nội dung câu nói của Hans Kung, nhà triết học đương đại rất nổi tiếng: “Không có hoà bình giữa các tôn giáo, thì không có hoà bình giữa các dân tộc; không có đối thoại giữa các tôn giáo, thì không có hoà bình giữa các dân tộc; không có nghiên cứu về các tôn giáo thì không có đối thoại giữa các tôn giáo”.
Nghiên cứu tôn giáo để có đối thoại giữa các tôn giáo, đối thoại giữa các tôn giáo để có hoà bình giữa các dân tộc. Trong thế giới tiềm ẩn nhiều biến động bất thường này, nghiên cứu tôn giáo thật ý nghĩa và cần thiết biết bao. Mong rằng cuốn sách sẽ mang lại cho bạn đọc nhiều tri thức bổ ích và khơi dậy trong các bạn niềm hứng khởi say mê dấn thân vào công việc hết sức có ý nghĩa này. Đến nay, công việc phiên dịch và sửa chữa đã hoàn thành, được sự cho phép của tác giả cuốn sách, sự gúp đỡ của Nhà xuất bản Hà Nội, của Viện Nghiên cứu Tôn giáo, bản dịch “Lý giải tôn giáo” xin được hân hạnh giới thiệu cùng bạn đọc.
Tác giả: Trác Tân Bình - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tôn giáo thế giới thuộc Viện KHXH Trung Quốc.
