Ngày 29/06/2010, Viện Nghiên cứu tôn giáo thuộc Viện Khoa học xã hội Việt Nam được sự chỉ đạo của Tỉnh uỷ, Uỷ ban Nhân dân Tỉnh Ninh Bình, phối hợp với Sở Nội vụ tỉnh Ninh Bình, Ban trị sự Phật giáo tỉnh Ninh Bình, doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình, tổ chức Hội thảo khoa học: Phật giáo thời Đinh và Tiền Lê trong công cuộc dựng nước và giữ nước, được tổ chức tại  tại chùa Bái Đính, Hoa Lư, Ninh Bình, nơi đế đô của hai vương triều Đinh và Tiền Lê .  

Đến dự Hội thảo về phía Trung ương và Tỉnh Ninh Bình có các đồng chí: Hà Văn Núi, Phó Chủ tịch Uỷ ban T.Ư MTTQ Việt Nam; Nguyễn Tiến Thành, Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Về phía Giáo hội Phật giáo Việt Nam có các vị hòa thượng, thượng tọa, đại đức trong Hội đồng chứng minh, Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Ban trị sự Phật giáo một số tỉnh, thành phố và đông đảo các tăng ni, phật tử trong và ngoài tỉnh đã về dự hội thảo. Về phía Viện Nghiên cứu Tôn giáo có: PGS.TS. Nguyễn Hồng Dương Viện trưởng, TS. Nguyễn Quốc Tuấn Phó Viện trưởng, cùng các nhà nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Tôn giáo; Viện Hán Nôm; Viện Thông tin; Viện Khảo cổ học, Viện Bảo tồn di tích của Bộ Văn hoá và Thể thao; Trung tâm Nghiên cứu Tôn giáo và Tín ngưỡng, Viện Chủ nghĩa Xã hội khoa học thuộc Học Viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh... Đại diện các cơ quan, ban, ngành của Trung ương và địa phương cùng các báo đài truyền hình TW, địa phương đến đưa tin.

Hai triều đại Đinh (968 – 980) và Tiền Lê (981 – 1009) tuy tồn tại chưa đầy năm mươi năm trong lịch sử đất nước, nhưng đã để lại một dấu ấn không thể phai mờ trong công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Phật giáo cho đến thời Đinh và Tiền Lê đã đạt đến đỉnh cao của lịch sử Phật giáo Việt Nam, là một nền văn hoá Phật giáo đặc sắc trong di sản văn hoá Việt Nam. Nó kế thừa tinh hoa của ngót 1.000 năm tồn tại của Phật giáo ở Việt Nam, trở thành một trong những nhân tố tinh thần quan trọng nhất của thời đại khai phóng và phát triển của quốc gia Đại Việt độc lập và tự chủ.

Phật giáo thời Đinh và Tiền Lê thế kỉ X mở đầu cho quá trình xây dựng một nền Phật giáo Việt Nam đích thực xuất hiện vào thế kỉ XI, để được khẳng định và trở thành một nền Phật giáo Việt Nam thống nhất huy hoàng dưới thời Phật hoàng Trần Nhân Tông vào cuối thế kỉ XIII, đầu thế kỉ XIV.

Mục đích của Hội thảo:

- Đánh giá tổng hợp các thành tựu của nước Đại Cồ Việt dưới triều Đinh và Tiền Lê, mở ra một trang sử mới đối với sự phát triển của dân tộc ở những thế kỉ tiếp theo.

- Hệ thống hoá các tài liệu liên quan đến Phật giáo thời Đinh và Tiền Lê; Các sự kiện và nhân vật Phật giáo chủ yếu của Phật giáo thời Đinh, Tiền Lê, Lý và tiền đề xây dựng một nền Phật giáo Việt Nam thống nhất.

- Đi sâu nghiên cứu tác động và ảnh hưởng của Phật giáo trên phương diện xây dựng văn hoá dân tộc, văn hoá Thăng Long, văn hoá chính trị Đại Việt và giao lưu văn hoá khu vực (Trung Quốc, Chiêm Thành).

- Vấn đề di sản văn hoá Phật giáo và việc bảo tồn, phát huy các giá trị Phật giáo với mục tiêu xây dựng một nền văn hoá Việt nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trên địa bàn Ninh Bình, Hà Nội và cả nước.

Nội dung cuộc Hội thảo:

Hội thảo tập trung vào 3 chủ đề:

1. Phật giáo thời Đinh và Tiền Lê: kế thừa, hội tụ và phát triển.

2. Tinh hoa Phật giáo thời Đinh và Tiền Lê qua các mặt văn hoá, chính trị và các nhân vật Phật giáo.

3. Phát huy di sản văn hoá Phật giáo thời Đinh và Tiền Lê.

Ý nghĩa của cuộc hội thảo nhằm thiết thực chào mừng kỉ niệm Đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội; Kết quả của Hội thảo sẽ được chọn lọc, xuất bản để phổ biến rộng rãi trong nhân dân, nhằm góp phần nêu cao các giá trị tốt đẹp của truyền thống văn hoá, giáo dục thế hệ trẻ hôm nay; Các nghiên cứu được công bố trong và sau hội thảo góp phần làm phong phú và chính xác hoá các sự kiện lịch sử cũng như sự kiện văn hoá của dân tộc và Ninh Bình, tạo cơ sở khoa học cho công cuộc bảo tồn, phát huy di sản văn hoá của Ninh Bình nói riêng và của cả nước nói chung.

Ban tổ chức Hội thảo đã nhận được hơn 40 bản tham luận của các nhà nghiên cứu nhằm đánh giá một cách nghiêm túc, khách quan những đóng góp của Phật giáo dưới hai triều đại Đinh và Tiền Lê, cũng có nghĩa là đối với dân tộc Việt Nam. Những tham luận hội thảo thể hiện ở hai lĩnh vực, đó là:

- Phật giáo cung cấp tư tưởng trị nước cho hai triều đại Đinh và Tiền Lê như thế nào?

- Những đóng góp cụ thể của Phật giáo trong công cuộc dựng nước và giữ nước thời Đinh và Tiền Lê. Những việc làm này được thể hiện ở những thiền sư tiêu biểu như Tăng thống Ngô Chân Lưu hiệu là Khuông Việt đại sư, là Pháp Thuật (mất năm 991), Vạn Hạnh (mất năm 1016).

Ngoài ra, những bản tham luận của các nhà khoa học qua những nguồn tư liệu mới, cách nhìn mới mà phát hiện thêm, tô đậm thêm chân dung những vị Quốc sư, những vị đại thiền sư mà tên tuổi của họ không chỉ rực sáng trong Phật sử mà còn trong Quốc sử. Đặt việc nghiên cứu Phật giáo Đinh và Tiền Lê trong quốc sự và Phật sự trước và sau hai triều đại này để rồi thấy được vị trí của nó với Phật giáo thời Lý và triều đại Lý. Phật giáo thời Đinh và Tiền Lê đã góp  rất nhiều công sức trong sự phát triển đất nước, bảo vệ hoà bình, độc lập dân tộc, phát triển đạo Phật trên tầng cao của thời đại và tạo cho Phật giáo trở thành quốc đạo vào thế kỉ X và các triều đại kế tiếp, nhất là thời Lý. 

Qua cuộc hội thảo khoa học này, trên cơ sở nghiên cứu về vai trò của Phật giáo thời Đinh và Tiền Lê, sẽ có những kiến nghị đối với Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương một số vấn đề cụ thể như: đặt tên đường mang danh các thiền sư có công giúp lập triều đình Đinh và Tiền Lê, v.v... Bảo tồn, tu bổ những di tích Phật giáo gắn với hai triều đại Đinh và Tiền Lê là một việc làm hết sức cần thiết.

Tin, ảnh: Lý Cường